14
Cz, Lis

Z życia wzięte

Im dłużej maszyna budowlana pracuje, tym bardziej narażona jest na usterki. W przypadku poważnej awarii najlepiej od razu wybrać się do autoryzowanego serwisu – jeśli chcemy uniknąć takiej sytuacji, powinniśmy regularnie serwisować maszyny i na bieżąco naprawiać narażone na zużycie elementy. Na co zwrócić szczególną uwagę?

W żywot nawet najbardziej zaawansowanego urządzenia wpisane są awarie i usterki – od zużycia tribologicznego poszczególnych części, aż po korozję i uszkodzenia z niej wynikające.

Zużycie tribologiczne

Mechanika, materiałoznawstwo i właśnie tribologia to dziedziny, które są nierozłącznie związane z pracą każdego mechanika. W zakres tej ostatniej wchodzą badania nad zużyciem, smarowaniem i tarciem elementów ruchomych. Wszystko po to, by bliżej poznać konstrukcję ruchomych węzłów maszyn (np. hamulców, sprzęgieł, prowadnic czy przekładni).

Warto wiedzieć, że zużycie tribologiczne dzielimy zwykle na: ścierne, z udziałem utleniania (spotykane często np. w tłokach i cylindrach), zmęczeniowe (wynikające z cyklicznego obciążenia trących się elementów, dzieli się je na łuszczenie – spalling oraz wykruszanie – pitting), adhezyjne (np. w słabo smarowanych  przekładniach) oraz scuffing (jednoczesne zużycie ścierne i adhezyjne – gdy np. warstwa oleju pomiędzy współpracującymi elementami jest zbyt mała i nie pokrywa nierówności).

Korozja, czyli: gdy rudy żre

Korozja to stopniowe niszczenie materiałów pod wpływem czynników chemicznych i elektrochemicznych. Uszkodzenia korozyjne skutkują uszkodzeniami elementów wykonanych z metali i ich stopów nieszlachetnych. Korozja najczęściej zachodzi m.in. w zaworach wydechowych, komorach spalania turbin gazowych czy cylindrach silników spalinowych. 

Niebezpiecznymi rodzajami korozji jest m.in. postać wżerowa – korozja jest wówczas głęboka i może prowadzić nawet do wżeru materiału na wylot oraz podpowierzchniowa – jej ognisko występuje pod powierzchnią metalu, a czynniki niszczące przenikają wąskim kanalikiem. 

Jak zapobiegać? 

Podczas eksploatacji maszyny powinniśmy zadbać o ciągłość smarowania – utrzymanie warunków tarcia płynnego znacznie zmniejsza opory ruchu, co przekłada się na żywotność poszczególnych elementów. Regularna wymiana smarów i olejów jest więc kluczowa dla prawidłowego działania maszyny. Ponadto należy zadbać o odpowiednią ochronę przed korozją (dokładne mycie, stosowanie preparatów, które zawierają inhibitor korozji lub nałożenie powłoki ochronnej w postaci specjalistycznej farby). Maszyny powinny również pracować bez przeciążeń. 

Najważniejsze są jednak regularne przeglądy, naprawy i wymiany podzespołów – dzięki nim unikniemy nieprzyjemnych niespodzianek, gdy np. spróbujemy uruchomić maszynę po długim czasie jej nieużywania. Zminimalizujemy też ryzyko poważniejszego uszkodzenia, którego naprawa będzie kosztować znacznie więcej (źródło: https://cemasz.pl/).